De remmende omgeving

Een belangrijke factor in het bereiken van je doelen, is de omgeving waar je in opgroeit. Wat de mensen om je heen van je denken en vinden, kan een rem zijn om je doelen te bereiken.

Soms moet je obstakels overwinnen om je element te vinden. geeft een aantal voorbeelden van omgevingsfactoren die een rol spelen bij het al dan niet vinden van je element.

Persoonlijk temperament kan ervoor zorgen dat je opgeeft te doen wat je graag doet. Denk aan mensen met een handicap die een enorme vastberadenheid tonen om door te gaan met wat ze graag willen.
Een enigszins gedateerd gedicht waarvan de auteur onbekend is gebleven, luidt als volgt:

Een mens lijdt dikwijls ‘t meest
Door ‘t lijden dat hij vreest
Doch dat nooit op komt dagen.

Zo heeft hij meer te dragen
Dan God te dragen geeft.

Ouders, broers en zussen willen vaak het beste voor je. Het komt zeer regelmatig voor dat je onder druk gezet wordt om bepaalde wegen in te slaan, terwijl je eigenlijk misschien andere keuzes zou willen maken. Je wil je sociale omgeving niet teleurstellen.

De groep waar je je in bevindt kan enorme positieve of negatieve invloed op je uitoefenen. We doen er vaak alles aan om ons te gedragen conform de groep waar we in verkeren. We kleden, praten en gedragen ons als de mensen waar we veel mee omgaan. In sommige groepen is het niet geaccepteerd om natuurkunde een leuk vak te vinden of om goed te zijn in tekenen. Dit kan een culturele barriere zijn om je element te vinden.

De vraag is hoe hoog de prijs is die je wil betalen om je te ontworstelen aan ‘de groep’. Soms zul je het complete paradigma waar je je in bevindt moeten omgooien om je passie te vinden. Het kan moeilijk zijn om leiderschap te tonen en keuzes te maken voor jezelf omdat jij er gelukkig van wordt, hoe vervelend je omgeving dat ook vindt.

Gepost in Creativiteit, Leiderschap, Passie, Scholen, Talent | Getagged , , , , , , , , , | Plaats een reactie

De race die nergens naartoe gaat…

Het is het gesprek van de dag onder Amerikaanse ouders. Decennia lang hebben ze hun kinderen onder druk gezet om te presteren om op een zo prestigieus mogelijke universiteit terecht te komen. Het Amerikaanse onderwijsmodel staat bekend als zeer competitief. Ieder kind in de VS maakt een test die toetst hoe goed het is in wiskunde, begrijpend lezen en schrijven.

Scoor je te laag op deze test, dan is de kans klein dat je een mooie vervolgopleiding tegemoet gaat.

De noodzaak tot presteren zorgt voor enorme druk op de leerlingen en de docenten. Kinderen en leraren komen onder druk te staan, voelen zich ongelukkig en ouders raken ongerust. Leerlingen proberen voor toetsen zoveel mogelijk informatie in hun hoofd te stampen, die ze weer kwijt zijn als de toets voorbij is.

De film Race to Nowhere zorgt ervoor dat ouders, kinderen en docenten in de VS in gesprek raken. De mensen die de toekomst moeten zijn, arriveren ongeïnspireerd op hun vervolgopleiding. Ze zijn al opgebrand voordat ze begonnen zijn. Hieronder vind je de trailer.

Dat ik de documentaire relevant vind, lijkt me vanzelfsprekend. De reden dat ik de actie deze week alleen maar meer relevant vind, heeft te maken met uitspraken van minister Van Bijsterveldt van Onderwijs. Zij vindt dat er meer aandacht besteed moet worden aan wiskunde en talen op de middelbare school, zodat leerlingen meer klaar zijn voor hun vervolgopleiding dan ze nu zijn. Dit gaat echter ten koste van andere vakken, terwijl de minister geen extra geld vrij gaat maken voor het onderwijs in zijn algemeenheid. Je zult in dit bericht van het ministerie ook zien dat er meer aandacht naar de excellente leerlingen moet gaan, omdat zij beter moeten gaan presteren.

Dit allemaal geïnspireerd door een onderzoek van een bureau dat studenten test op ‘leesvaardigheid, wiskundige geletterdheid en natuurwetenschappelijke geletterdheid.’

Zal dit ten koste gaan van de creativiteit van leerlingen? Stimuleren we leiderschap bij leerlingen door ze meer wiskunde en talen te geven en minder andere vakken? In Amerika is de discussie in ieder geval geopend.

Gepost in Creativiteit, Leiderschap, Passie, Scholen, Talent | Plaats een reactie

De kern van je element: de flow.

Je kent het gevoel vast: je bent ergens mee bezig en als je op de klok kijkt blijkt het ineens veel later te zijn dan je dacht. De tijd vliegt voorbij omdat je iets aan het doen bent dat je intrigeert.
Als je in de zone bent, levert waar je mee bezig bent meer energie op dan dat het kost.

De grootste pleitbezorger van het flowprincipe (zoals in de zone zijn ook wel wordt genoemd), is Mihaly Csikszentmihalyi. Hij geeft 8 kenmerken van een flow aan, die overigens niet allemaal ervaren hoeven te worden om in een flow te zijn.

  • Men heeft een duidelijk doel;
  • Concentratie en doelgerichtheid;
  • Verlies van zelfbewustzijn: men gaat volledig op in de activiteit en vergeet zichzelf;
  • Verlies van tijdsbesef: de tijd vliegt voorbij;
  • Directe feedback: succes en falen ten aanzien van de activiteit zijn onmiddellijk duidelijk, zodat men daarop het eigen handelen direct kan aanpassen;
  • Evenwicht tussen de eigen vaardigheid en de uit te voeren activiteit: de bezigheden zijn nét niet te moeilijk, maar wel heel uitdagend;
  • Een gevoel van persoonlijke controle over de situatie of activiteit;
  • De activiteit is intrinsiek belonend, bijvoorbeeld erg leuk

Ken Robinson zegt er het volgende over in Het Element:

Als we contact hebben met onze eigen energie, staan we meer open voor de energie van anderen. Hoe meer we ons voelen leven, hoe meer we ook kunnen bijdragen aan de levens van anderen.

Een belangrijke vraag is natuurlijk: hoe vind ik die flow? Het klinkt waarschijnlijker makkelijker dan het is, maar je vind je flow door te vergeten wat de wereld van je vindt. Door je geen beperkingen op te laten leggen. Wat zou jij doen als je het voor het uitkiezen had?

Laat je niet in een hokje stoppen en probeer dat bij anderen ook niet te doen. Zo kunnen we elkaar helpen om te vinden wat we het prettigst vinden om te doen. Hieronder legt Mihaly Csikszentmihalyi het uit.

Gepost in Uncategorized | Plaats een reactie

Vakcollege en talentontwikkeling: een mooie combinatie!

Vorige week zat ik om de tafel met de contactpersoon voor een vakcollege in het oosten van het land om te vertellen wat we bij Vakcollege Amersfoort precies gedaan hebben op het gebied van talentontwikkeling.

We hebben daar in augustus de docenten die terugkeerden van vakantie een inspiratieworkshop gegeven.

De docenten zijn op zoek gegaan naar hun drijfveren: waardoor komen zij in beweging? Waar worden ze blij van?

Vervolgens zijn diezelfde docenten een paar dagen aan de slag gegaan met de nieuwe leerlingen van de school. De door ons ontwikkelde lessenserie ‘talenten en beroepsbeelden’ maakt de leerlingen bewust van de dingen waar ze goed in zijn. De een is beter in het organiseren van dingen of in het tonen van empathie, de ander is beter in de exacte kant van het vak.

De leerlingen zijn met veel enthousiasme aan de slag gegaan, en passant hebben ze elkaar goed leren kennen. Aan het einde van de rit zijn ze op de foto gegaan in de kleding die bij het door hun geambieerde beroep hoort.

Leerlingen die zich inschrijven bij een vakcollege techniek of zorg, weten in grote lijnen al wat ze willen gaan doen. Ze zijn hypergemotiveerd en soms garandeert de school ze zelfs een baan. Waarom zouden die leerlingen wat doen aan talentontwikkeling?

Daar zijn meerdere redenen voor.

Tijdens een talentontwikkelingstraject leer je niet alleen de talenten kennen die je nodig hebt op school. Je krijgt een breder beeld van jezelf en door leerlingen enthousiast te maken over hun eigen kunnen, stijgt logischerwijs het zelfvertrouwen van deze leerlingen.

Ten tweede is het voor de school prettig om de dynamiek van de leerlingen te zien terwijl ze bezig zijn met iets totaal anders dan hun dagelijkse lessen Nederlands, Wiskunde en Aardrijkskunde. Iedereen heeft namelijk talenten, een leerling kan niet beter zijn dan iemand anders. Zelfs bij sportdagen ontstaat een hiërarchie van vaardigheden. Dat is bij talentontwikkeling zeker niet het geval.

Ten derde is het voor de omgeving van de leerling prettig om de vaardigheden van leerlingen inzichtelijk te krijgen. Familie en vrienden van de leerling zien hem of haar trots op de foto staan terwijl hij of zij in zijn of haar element is.

Ten slotte krijgt een leerling een indicatie wanneer hij in zijn element is. Dit dient als startpunt voor verdere concretisering in de hogere klassen. Iedere jaar gaan er honderden miljoenen verloren aan leerlingen die een verkeerde vervolgopleiding kiezen en noodgedwongen wisselen. Dit kan voorkomen worden door niet alleen te focussen op het geëikte onderwijscurriculum, maar door het in een breder perspectief te plaatsen. School is geen doel op zich, het is een onderdeel van de voorbereiding op de rest van het leven.

Gepost in Uncategorized | Plaats een reactie

Creativiteit > Verbeelding

Een van de meest inspirerende colleges die ik ooit gevolgd heb, is het afscheidscollege van Randy Pausch. Hij gaf het, toen hij wist dat hij zou sterven aan de gevolgen van alvleesklierkanker. Toch had hij geen moment spijt van het leven dat hij tot dan toe geleefd had. Het is een vrolijk verhaal van iemand die het gelukt is zijn jeugddromen waar te maken. Het is wat lang om tussendoor even te kijken, maar inspirerend genoeg om even voor te gaan zitten:

Een van de meest interessante dingen aan het college van Pausch, vind ik dat hij erg creatief met zijn dromen om is gesprongen. Het is hem niet gelukt om Captain Kirk uit Star Trek te mogen spelen, maar hij heeft hem wel ontmoet. Het is hem niet gelukt om tekenaar van Disney te worden, maar het is hem wel gelukt om nauw betrokken te zijn bij een film van Disney.

Het is Pausch gelukt medium te vinden, dat ervoor zorgt dat hij op zijn minst in de buurt komt van wat hij wil bereiken. Hij is een specialist in Virtual Reality geworden en dat zorgt ervoor dat hij op creatieve manieren terechtkomt op de plekken waar hij wil komen.

Wat wil ik hiermee zeggen?

Met een open geest kun je makkelijker in de buurt komen van je doelen, dan met een gesloten houding. En die houding bepaal je grotendeels zelf.

De kracht van het naar je zin hebben, de kracht van in je element zijn, heeft te maken met het openstellen van je geest. Creativiteit  zorgt voor bevrijding. Sir Ken Robinson zegt hierover op p.82/83 van Het Element:

Creativiteit is een stap verder dan verbeelding omdat je er ook feitelijk iets voor moet doen, in plaats van dat je er alleen maar aan hoeft te denken. (…)

Omdat het gaat over het maken van dingen, behelst creatief werk altijd het gebruik van een medium om ideeen te ontwikkelen. Dit medium kan van alles zijn.

Als je iets goed kunt, kun je onderzoeken wat de creatieve mogelijkheden hiervan zijn.

Creativiteit bevrijdt

Robinson pleit voor het inzien van de creatieve mogelijkheden van verschillende media. In het schoolsysteem van vandaag de dag ligt er veel nadruk op de intelligentie en minder op de creativiteit. Terwijl het belangrijk is dat we de creatieve mogelijkheden van bijvoorbeeld wiskunde inzien. We hoeven het niet leuk te vinden, maar we moeten in ieder geval inzien dat je met wiskunde iets kunt bereiken. Dat het een medium is om eventueel je element te vinden.

Gepost in Creativiteit, Passie | Getagged , , , , , , | Plaats een reactie